T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Atasözleri ve Deyimler

Abdal Abdalın ne umduğunu ister ne bulduğunu.(Ladik)

Acele eden kancık kör doğurur.(Çırakman)

Acı sirke kabına , tatlı söz sahibine.(Yukarıgerfi-Terme)

Acı sirke kabını ekşitir.(Samsun)

Ağaç, kurdu içinde besler.(Havza)

Ağzı yımbıldıyanın sırtı gümbürder.(Samsun ,Ünye ,Ordu)

Akşamdan gelen sabah er gider.(Alaçam)

Aldatan aldanır. (Samsun)

Allah Kemal , güzellik cemal.(Havza)

Allah süsücü hayvana boynuz vermez.(Eskicuma-Samsun)

Altın parayı gümüş parmak tartar.(Ladik)

Arkadaşı dıştan değil içten seç.(Havza)

Aslan varken kediye ciğer düşmez.(Yukarıgerfi-Terme)

At ağasına göre şahlanır.(Çınaralan-Samsun.)

Atan eşek ise de plarını üstüne atma. .(Samsun)

Atanın önünden geçeni Allah sevmez.(Karahüseyinli-Alaçam)

Ateşin üzerine ateşle gidilmez.(Yukarıgerfi-Terme)

At kişnemeyince tay gelmez.(Karahüseyinli-Alaçam)

Avare durmaktan , bedava çalışmak iyidir.(Samsun).

Bilenle bilmeyen bir olmaz.(çırakman-Havza)

Bir ağacın altında bir sürü(bir koyun)yatar(barınır).(Çırakman)

Bir ekmeklik unun varsa erbabına yaptır.(Havza-Samsun.)

Bir kaşıkla yedi kişi yemek yemiş, biride çatlamış.(Samsun)

Bir koca koyun başı bişişleyin, dokuz toklu başı bişer.(Alaçam)

Can yanınca tay anasını geçer.(Yukarıgerfi-Terme)

Çalışan kul mahrum kalmaz.(Taflan köyü-Samsun)

Çamur olmayan yerde hamur olmaz.(Çınaralan-Samsun)

Çarık çarıkla.sarık sarıkla.(Çırakman-Samsun)

Çocukla itin hatırı kalmaz.(Samsun)

Çuvalın ağzı dururken dibi açılmaz.(Samsun)

Dağ başında çam kadı , pelit müftü.(Samsun)

Damlayı hor görenin yurdu yanar çöl olur.(Havza)

Demir kapı ağaç kapıya muhtaç olur.(muhtaçtır).(Terme)

Dost beğenmeyen dostsuz kalır.(Havza)

Dost bizi iyi yola öğütleyendir.(Havza)

Dünya duayla kurulmuş.(Çırakman-Samsun)

Düşmanı olmayanın arkadaşı da yoktur.(Samsun)

Düşüne düşüne görmeli işi.(Çırakman-Samsun)

Ekmek buldun ye .dayak buldun kaç.(Havza-Samsun)

Ekmeksiz köpeksiz ev olmaz.(Samsun)

El gözü taşı eritir.(Havza-Samsun)

Elden kalan elli gün kalır.(Terme-Samsun)

Elmayı görmeden taş atma.(Havza-Samsun)

Emanetin canı az olur.(azdır).(Yukarıgerfi-Samsun)

Eşeğin büyüğü ahırda(Damda durur.).(Samsun)

Evdeki buzağı öküz olmaz.(Samsun)

Ev yıkanın evi olmaz.(Samsun)

Gün geçer , kin geçer.(Çırakman-Samsun)

Her şey incelikten ,insan kabalıktan kırılır.(Çırakman-Samsun)

Hesabın küçüğü büyüğü olmaz.(Havza-Samsun)

Hop demekle hutbeye(minareye-kubbeye)çıkılmaz.(Terme)

İtin iyisi ölüsünü göstermez.(Samsun)

Kasım yüz , gerisi düz.(Havza-Samsun)

Kazanmayınca kazan kaynamaz.(Havza-Samsun)

Kısmeti kesik köpek , kurban ayında sılaya gider.(Eskicuma-Samsun)

Kışın koca öküze bakmazsan , yazın derisini yüzersin.(Alaçam)

Kız gittiği ,oğlan bittiği yerde ekmek yer.(Çırakman-Samsun)

Kork korkmazdan utan utanmazdan.(Samsun)

Kumarbazın sermayesi küfürdür.(Havza-Samsun)

Saygı sayana , terbiye alana göredir.(Havza-Samsun)

Sen işi bırakma , iş seni bıraksın.(Havza-Samsun)

Soydum ektim soyuna çekti , soyundum ektim yine soyuna çekti.(Samsun)

Su damlaya damlaya suyu deler.(Havza-Samsun)

Turpun seyreği iyidir.(Ladik-Samsun)

Üç elli yaz belli.(Çırakman-Samsun)

Ulular köprü olsa basıp geçme.(Havza-Samsun)

Yığını yakan harmana yetişmez.(Havza-Samsun)

SAMSUN VE ÇEVRESİYLE İLGİLİ DEYİMLER

Ismarlama dua kabul olunmaz.(Samsun)

Hastalık şaşırtır , ölüm yıkar.(Alaçam-Samsun)

Gelen atın başına vurulmaz.(Samsun)

Ekim on git tarlaya kon.(Alaçam-Samsun)

Dağ adamı ,hasta eder sağ adamı.(Alaçam-Samsun)

Çalışan el bilinmez.(Taflanköyü-Samsun)

Canavar derisinden post olmaz.(Çırakman-Samsun)

Bekle eşiği, bulasın ışığı.(Karahüseyinli-Alaçam),

Merdivensiz dama , tüfeksiz ava çıkılmaz.(Havza-Samsun)

Nasipsiz lokma yenmez.(Samsun)

Öküz olacak dana , varır öküzün yanında yatar.(Alaçam-Samsun)

Parasız pazara ,imansız mezara gidilmez.(Çırakman-Samsun)

Aslıhu , neslihu =(Aslı neki , nesli ne olacak)(Çırakman-Samsun)

Sabahleyin yağmur yağarsa git yoluna , ikindiden sonra yağarsa gir foluna.(yuvana)(Çırakman-Samsun)

Tarlada izi olmayanın yemekte(harmanda)yüzü(gözü)olmaz.(Çırakman-Samsun)

Umut kalacağına emek kalsın.(Çırakman-Samsun)

Uçan kuştan haber sorulmaz.(Terme-Samsun)

Yazın yaşa , kışın taşa oturma.(Çırakman-Samsun)

Ay , gün görmemiş.(Çırakman-Samsun)

Aynı güneşte çamaşır kurutmuş.(Samsun)

Boş teneke gibi don don etmek.(Ladik-Samsun)

Böyle baba , böyle oğul.(Çırakman-Samsun)

Çok yaptık yalanı , yarım kalsın kalanı.(Çırakman-Samsun)

Dış kapının mandalı.(Samsun)

Diline sirke sarımsak.(Şeytan kulağına kurşun).(Terme)

Dost eli.(Samsun)

El ağzıyla kuş tutmak.(Samsun)

El alem çuvala girmiş , sendemi girecen.(Ladik)

El arkası yerde etmek.(Samsun)

Elmanın irisi , kalmadı gerisi.(Taylan-Çınaralan)

Enceği , böceği dolmuş.(Çırakman-Samsun)

Göz büyütmek.(Yukarıgerfi-Terme-Samsun)

Gözlerini içine çevirmek.(Samsun)

Hazıra vezir.(Samsun)

İstedim vermedi ,çaldım görmedi.(Terme-Samsun)

Kaçanda yiğit , kovanda.(Terme-Samsun)

(Manda)Komaş çıktığı çardağı , hocalardı bardağı.(Alaçam-Samsun)

Kuyruğu göründüğü zaman gerisi çıkar.(Ladik-Samsun)

Meteliksiz uyku.(Çırakman-Samsun)